बाढी–पहिरोबाट तीन जिल्लाका ७ हजार घर क्षतिग्रस्त, १२ अर्बभन्दा बढीको क्षति
काठमाडौँ, १६ भदौ । सहरी विकास तथा भवन निर्माण विभागले हालैको बाढी र पहिरोका कारण रसुवा, नुवाकोट र धादिङ जिल्लामा ठुलो भौतिक क्षति भएको जनाएको छ ।
सडक विभागमा मंगलबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बोल्दै विभागका महानिर्देशक रविन्द्र बोहराले बाढीका कारण निजी आवास र सार्वजनिक संरचनामा अर्बौँको क्षति भएको जानकारी दिए ।
महानिर्देशक बोहराका अनुसार रसुवा, नुवाकोट र धादिङमा गरी करिब ७ हजार ५७७ निजी घरहरू पूर्ण वा आंशिक रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन् । यसबाट निजी आवास क्षेत्रमा मात्रै करिब १२ अर्ब रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको उनले बताए । त्यस्तै, सरकारी भवन, विद्यालय र अन्य सार्वजनिक संरचना गरी ४५ वटा संरचनामा क्षति पुग्दा थप साढे ४ अर्ब रुपैयाँको नोक्सानी भएको उनले जानकारी दिए ।
बस्ती नै स्वेप्ट आउट’ ३,४५० जना होल्डिङ सेन्टरमा
२०७२ सालको भूकम्प र अहिलेको बाढीको क्षतिको प्रकृति फरक रहेको महानिर्देशक बोहराले उल्लेख गरे । ‘भूकम्पमा घरहरू भत्किए पनि जमिन सुरक्षित थियो र त्यहीँ पुनर्निर्माण सम्भव थियो,’ उनले भने, ‘अहिले रसुवागढीदेखि स्याफ्रुबेँसीसम्मका कतिपय बस्तीहरू बाढीले पूर्ण रूपमा बगाएको (स्वेप्ट आउट) छ, जहाँ तत्काल सोही ठाउँमा बस्न सक्ने अवस्था छैन ।’
बाढी प्रभावित क्षेत्रका ३ हजार ४ सय ५० जना अहिले विभिन्न होल्डिङ सेन्टरहरूमा आश्रय लिइरहेका छन् । नुवाकोटमा १६ वटा सेन्टरमा ३,४०३ जना, रसुवामा ३५० जना र रसुवाकै चिलिमे नारायणमा ३०० जना तथा धादिङमा ४ वटा सेन्टरमा ४०० जना बसिरहेको तथ्याङ्क विभागले सार्वजनिक गरेको छ ।
हाल १८ वटा विद्यालयहरूलाई आश्रयस्थल (सेल्टर) का रूपमा प्रयोग गरिएको र विद्यालयहरू चाँडै सञ्चालन गर्नुपर्ने भएकाले प्रभावितहरूलाई दुई–तीन हप्ताभित्रै ’ट्रान्जिसनल सेल्टर’ (अस्थायी आवास) मा सार्ने तयारी भइरहेको बोहराले बताए ।
९० करोडको लागतमा अस्थायी आवास बनाइने
सरकारले नयाँ प्रविधिको ’नट–बोल्ट’ प्रिफ्याब संरचना प्रयोग गरी अस्थायी आवास निर्माण गर्ने योजना बनाएको छ । एउटा आवास निर्माणका लागि करिब १ हजार डलर लाग्ने अनुमान गरिएको छ । ६ हजार घरधुरीका लागि यस्ता अस्थायी आवास निर्माण गर्न करिब ९० करोड रुपैयाँ लाग्ने विभागको प्रारम्भिक अनुमान छ । यस कार्यमा आईओएम र यूएन ह्याबिट्याट जस्ता अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूले पनि सहयोग गर्न सक्ने उनले बताए ।
पुनर्निर्माणका लागि ५ अर्ब आवश्यक
अस्थायी व्यवस्थापनपछि स्थायी पुनर्निर्माण लागि करिब ५ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने महानिर्देशक बोहराको अनुमान छ । विगतमा भूकम्प प्रभावितलाई प्रति घर ३ लाख दिइएकोमा अहिले प्रति घर ७ देखि ८ लाख रुपैयाँ अनुदान दिनुपर्ने हुनसक्ने उनले बताए।
हाल विभागका चार वटा प्राविधिक टोलीहरू धादिङ, नुवाकोट र रसुवाका फिल्डमा खटिएका छन्। ती टोलीले बुझाउने विस्तृत प्रतिवेदनका आधारमा उच्चस्तरीय समितिको निर्देशन बमोजिम छिट्टै अस्थायी र स्थायी आवास निर्माणको काम अघि बढाइने उनले जानकारी दिए ।